ભારતની રાજધાની દિલ્હીમાં વિશ્વભરના ઇસ્લામિક દેશોના નેતાઓનો મેળાવડો યોજાવાનો છે. વિશ્વભરના નેતાઓ શનિવારે (31 જાન્યુઆરી) ભેગા થશે. આ સમિટની સહ-અધ્યક્ષતા ભારત અને યુએઈ કરશે. આ બેઠકનો ઉદ્દેશ્ય ભારત અને આરબ દેશો વચ્ચે સહયોગને વધુ મજબૂત બનાવવાનો અને ભાગીદારીને નવી દિશા આપવાનો છે. આ બેઠકમાં 22 આરબ દેશોના વિદેશ પ્રધાનો ભાગ લેશે.
૧૦ વર્ષ પછી ભારત દ્વારા આયોજિત બેઠક
૧૦ વર્ષ પછી આ પ્રકારની પહેલી બેઠક યોજાઈ રહી છે. અગાઉની બેઠક ૨૦૧૬માં યોજાઈ હતી, જોકે તે બહેરીનમાં યોજાઈ હતી. ભારત આરબ દેશોના સંગઠન લીગ ઓફ અરબ સ્ટેટ્સ (LAS)નું નિરીક્ષક છે. આ સંગઠનમાં કુલ ૨૨ સભ્ય દેશોનો સમાવેશ થાય છે.
૭ દેશોથી શરૂ થયેલી સંસ્થા હવે ૨૨ દેશોનો સમાવેશ કરે છે
લીગ ઓફ અરબ સ્ટેટ્સ (LAS) ની રચના ૨૨ માર્ચ, ૧૯૪૫ ના રોજ કૈરોમાં થઈ હતી. શરૂઆતમાં, તેમાં ઇજિપ્ત, ઇરાક, જોર્ડન, લેબનોન, સાઉદી અરેબિયા અને સીરિયાનો સમાવેશ થતો હતો. તેની શરૂઆત સાત સભ્યોથી થઈ હતી. હાલમાં, તેમાં ઉત્તર આફ્રિકા અને મધ્ય પૂર્વના દેશો સહિત આરબ વિશ્વના ૨૨ સભ્ય દેશો છે. સીરિયાને ફરીથી સામેલ કરવામાં આવ્યું છે. લીગમાં આર્મેનિયા, બ્રાઝિલ, ચાડ, એરિટ્રિયા, ગ્રીસ, ભારત અને વેનેઝુએલા જેવા નિરીક્ષક દેશોનો પણ સમાવેશ થાય છે.
ભારત આરબ દેશો સાથે નવી મજબૂતાઈ માટે તૈયાર છે
ભારત અને આરબ દેશો વચ્ચે લાંબા સમયથી સંબંધો છે, જેમાં વેપાર, ઉર્જા, શિક્ષણ, સંસ્કૃતિ અને રાજદ્વારી જેવા વિવિધ ક્ષેત્રોમાં મજબૂત સહયોગનો સમાવેશ થાય છે. ભારત-આરબ વેપાર $240 બિલિયનથી વધુ છે. ભારત તેના મોટાભાગના તેલ, ગેસ અને LPG આરબ દેશો પાસેથી મેળવે છે. દરમિયાન, 9 મિલિયનથી વધુ ભારતીયો આરબ દેશોમાં કામ કરે છે.
આ બેઠકમાં, બંને પક્ષો વેપાર, ઉર્જા, શિક્ષણ, ટેકનોલોજી, મીડિયા અને સાંસ્કૃતિક સહયોગને વધુ મજબૂત બનાવવા અંગે ચર્ચા કરશે. ભારત હવે આ બેઠકનું આયોજન કરીને આરબ દેશો સાથે તેના સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવા માંગે છે.
ભારત મધ્યસ્થી ભૂમિકા ભજવી શકે છે – વર્ષેન અઘાબેકિયન
મીટિંગ પહેલાં, પેલેસ્ટિનિયન વિદેશ પ્રધાન વર્ષેન અઘાબેકિયન શાહિને ભારતને ગાઝાના પુનર્નિર્માણમાં વધુ સહાય પૂરી પાડવા અને પેલેસ્ટિનિયન શરણાર્થીઓ માટે UNRWA ને ટેકો આપવાનું ચાલુ રાખવા અપીલ કરી.
તેણીએ જણાવ્યું હતું કે ભારત હંમેશા પેલેસ્ટાઇન સાથે ઉભું રહ્યું છે અને બે-રાજ્ય ઉકેલ, પેલેસ્ટિનિયન અધિકારો અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાને ટેકો આપ્યો છે. શાહિને એમ પણ કહ્યું હતું કે ભારત આજે ઇઝરાયલ અને પેલેસ્ટાઇન બંનેનો મિત્ર છે. તે બંને વચ્ચે શાંતિ માટે મધ્યસ્થી તરીકે મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
ભારતના સમર્થનથી કાર્યરત ઘણી શાળાઓ
પેલેસ્ટિનિયન વિદેશ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ભારતે શિક્ષણ ક્ષેત્રે અનેક પ્રોજેક્ટ્સને સમર્થન આપ્યું છે. પશ્ચિમ કાંઠાની ઘણી શાળાઓ ભારતીય સહાયથી કાર્યરત છે, જ્યારે ગાઝામાં કેટલીક શાળાઓ તાજેતરના સંઘર્ષમાં નાશ પામી હતી. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, બેઠકમાં પ્રાદેશિક શાંતિ, સ્થિરતા અને ગાઝા માટે શાંતિ યોજનાની વિગતવાર ચર્ચા પણ કરવામાં આવશે.
આ સંગઠનનું સભ્ય કોણ છે?
કાઉન્સિલમાં સભ્ય દેશોના વિદેશ મંત્રીઓનો સમાવેશ થાય છે. તે મુખ્ય રાજકીય અંગ છે અને વર્ષમાં બે વાર મળે છે. દરેક સભ્યનો એક મત હોય છે. નિર્ણયો ફક્ત તે રાજ્યો પર જ બંધનકર્તા હોય છે જે તરફેણમાં મતદાન કરે છે. લીગ બહુમતી શાસનના આધારે નિર્ણયો લે છે. જો કે, તેની પાસે પાલન લાગુ કરવા માટે કોઈ પદ્ધતિ નથી. મુખ્ય આંતરરાષ્ટ્રીય મુદ્દાઓ પર આંતરિક સંઘર્ષો અને સામૂહિક નિષ્ક્રિયતા માટે તેને ટીકાનો સામનો કરવો પડ્યો છે. LAS AU, EU, ASEAN અને દક્ષિણ અમેરિકન રાષ્ટ્રોના સંઘ સાથે બહુપક્ષીય સંબંધો જાળવી રાખે છે.