રોડ પર ટુ-વ્હીલર ચાલકોની સલામતી હંમેશા એક મોટો પડકાર રહ્યો છે પરંતુ હવે સરકાર આ માટે નવી યોજનાઓ બનાવી રહી છે. દેશમાં વધી રહેલા માર્ગ અકસ્માતોમાં લોકોની સલામતીને ધ્યાનમાં રાખીને સરકાર ટુ-વ્હીલરમાં એક નવું સેફ્ટી ફીચર ફરજિયાત બનાવવાની તૈયારી કરી રહી છે. આવતા વર્ષથી દેશમાં વેચાતા તમામ ટુ-વ્હીલરમાં એન્ટિ-લોક બ્રેકિંગ સિસ્ટમ (ABS) ફરજિયાત બનાવવાની યોજના છે.
ટુ-વ્હીલરમાં એન્ટિ-લોક બ્રેકિંગ સિસ્ટમ
અહેવાલ મુજબ, રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ અને હાઈવે મંત્રાલય (MoRTH) આગામી સમયમાં ટૂંક સમયમાં આ સંદર્ભમાં એક સૂચના જારી કરવા જઈ રહ્યું છે. જાન્યુઆરી 2026થી દેશમાં ઉત્પાદિત તમામ ટુ-વ્હીલરમાં એન્ટિ-લોક બ્રેકિંગ સિસ્ટમ (ABS) પ્રદાન કરવું ફરજિયાત બનશે. આ સેફ્ટી ફીચરને લાગુ કરવા માટે એન્જિન કેટેગરીમાં કોઈ ભેદભાવ રહેશે નહીં. ટુ-વ્હીલરની એન્જિન ક્ષમતાને ધ્યાનમાં લીધા વિના તેમાં ABS ફરજિયાત રહેશે.
ABS એટલે શું ?
ABS એટલે કે એન્ટિ-લોક બ્રેકિંગ સિસ્ટમ એક સલામતી સુવિધા છે જે બાઈક પર બ્રેક લગાવતી વખતે ટાયરને લોક થવાથી અટકાવે છે. તેનું મુખ્ય કાર્ય એ છે કે જ્યારે ડ્રાઈવર કટોકટીની પરિસ્થિતિમાં અચાનક હાર્ડ બ્રેક લગાવે છે ત્યારે ટાયર લપસતું નથી અને બાઈક સંતુલિત રહે છે. આજકાલ રોજિંદા જીવનમાં આ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ અને ઉપયોગી સુવિધા છે. બાઈક ચલાવતી વખતે જો ડ્રાઈવરને અચાનક કોઈ અવરોધનો સામનો કરવો પડે છે.
ABS કેવી રીતે કરે છે કાર્ય?
ABSમાં કેટલાક ખાસ સેન્સર અને ઈલેક્ટ્રોનિક કંટ્રોલ યુનિટ (ECU) છે જે સતત ટાયરની ગતિનું નિરીક્ષણ કરે છે. બ્રેક લગાવતાની સાથે જ સેન્સર ટાયરની ગતિનું નિરીક્ષણ કરે છે. જો ટાયર અચાનક લોક થવા લાગે તો ABS થોડા સમય માટે તે ટાયર પર બ્રેક પ્રેશર ઘટાડે છે. બાઈક સંતુલિત થતાંની સાથે જ આ સિસ્ટમ તરત જ ફરીથી બ્રેક લગાવે છે. આ પ્રક્રિયા દર સેકન્ડે ઘણી વખત થાય છે જેથી ટાયર લપસી ન જાય. આ બાઈકને લપસતા અટકાવે છે અને સવાર બ્રેક જોરથી લગાવવા છતાં પણ નિયંત્રણમાં રહે છે.
અત્યારે ABS અંગે શું છે નિયમ?
હાલમાં એન્ટિ-લોક બ્રેકિંગ સિસ્ટમ (ABS) ફક્ત 125 ccથી વધુ એન્જિન ક્ષમતાવાળા ટુ-વ્હીલરમાં જ ફરજિયાત છે. તેથી દેશમાં વેચાતી લગભગ 45% બાઈક અને મોટરસાઈકલમાં આ સુવિધા ઉપલબ્ધ નથી. કારણ કે ભારતીય બજારનો એક મોટો વર્ગ 125 કરતા ઓછી એન્જિન ક્ષમતા ધરાવતી કોમ્યુટર સેગમેન્ટની બાઇક ખરીદે છે. જેમાં હીરો સ્પ્લેન્ડર, હોન્ડા શાઈન, ટીવીએસ સ્પોર્ટ, સ્ટાર અને બજાજ પ્લેટિના વગેરે જેવા મોડેલોનો સમાવેશ થાય છે.
નવા નોટિફિકેશન સાથે આ સુવિધા બધી નવી બાઈક અને મોટરસાઈકલ માટે લાગુ થશે. લગભગ તમામ વાહનો 70 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે દોડી શકે છે તેથી અકસ્માતોની શક્યતા ઘટાડવા માટે આ સુવિધા ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે. હેલ્મેટ અને એબીએસ સંબંધિત આ બંને નિયમો માટે સૂચનાઓ આગામી થોડા મહિનામાં જારી કરવામાં આવી શકે છે.