વૈશ્વિક વેપાર વ્યવસ્થામાં વધતી જતી અનિશ્ચિતતા અને યુએસ ટેરિફ ધમકીઓ વચ્ચે, કેનેડા ભારત સાથેના તેના સંબંધોને ફરીથી દિશા આપવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. આ સંદર્ભમાં, કેનેડાના વડા પ્રધાન માર્ક કાર્ની માર્ચના પહેલા અઠવાડિયામાં ભારતની મુલાકાત લે તેવી અપેક્ષા છે.
ભારતમાં કેનેડાના હાઈ કમિશનર દિનેશ પટનાયકે રોઇટર્સને જણાવ્યું હતું કે આ પ્રસ્તાવિત મુલાકાત દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચે ઊર્જા, મહત્વપૂર્ણ ખનિજો, પરમાણુ સહયોગ અને ઉભરતી ટેકનોલોજીઓને આવરી લેતા અનેક મહત્વપૂર્ણ કરારો થઈ શકે છે. આ મુલાકાતને ભારત-કેનેડા સંબંધોમાં એક મોટા પુનર્ગઠન તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
યુરેનિયમથી લઈને AI સુધીના કરારો થઈ શકે છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ મુલાકાત દરમિયાન યુરેનિયમ પુરવઠો, તેલ અને ગેસ, આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ, ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગ, શિક્ષણ અને સાંસ્કૃતિક સહયોગ સંબંધિત કરારો શક્ય છે. ખાસ કરીને, આશરે 2.8 બિલિયન કેનેડિયન ડોલરના મૂલ્યના 10 વર્ષના યુરેનિયમ પુરવઠા કરાર પર ચર્ચા ચાલી રહી છે. કેનેડાના ઉર્જા પ્રધાન ટિમ હોજસન (જે હાલમાં ભારતની મુલાકાતે છે) એ સંકેત આપ્યો હતો કે બંને દેશો હાલના ભારત-કેનેડા પરમાણુ કરાર હેઠળ સહયોગ વધારવાનું વિચારી રહ્યા છે, જો આંતરરાષ્ટ્રીય સલામતી ધોરણોનું પાલન કરવામાં આવે.
ભારત-કેનેડા CEPA વાટાઘાટોને વેગ મળી શકે છે
ભારત અને કેનેડા વચ્ચે લાંબા સમયથી અટકેલા વ્યાપક આર્થિક ભાગીદારી કરાર (CEPA) પર ઔપચારિક વાટાઘાટો માર્ચમાં શરૂ થવાની ધારણા છે. લગભગ બે વર્ષથી અટકેલી આ વાટાઘાટો નવેમ્બરમાં ફરી શરૂ કરવા સંમત થયા હતા. પટનાયકના મતે, જો બધું યોજના મુજબ ચાલે છે, તો કરાર એક વર્ષની અંદર પૂર્ણ થઈ શકે છે.
તણાવના ટ્રુડો યુગ પછી સંબંધોમાં નવી શરૂઆત
માર્ક કાર્ને ભારત સાથેના સંબંધો સુધારવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે, જે ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન જસ્ટિન ટ્રુડોના કાર્યકાળ દરમિયાન તણાવપૂર્ણ બન્યા હતા. ભારતે 2023માં ખાલિસ્તાની અલગતાવાદી હરદીપ સિંહ નિજ્જરની હત્યામાં કાવતરાના આરોપોને પહેલાથી જ સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢ્યા છે.
અમેરિકાથી આગળ જોવાની વ્યૂહરચના
કેનેડાની વ્યૂહરચના એવા સમયે આવી છે જ્યારે યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ચીન સાથે કરાર કરવા અંગે કેનેડા પર ભારે ટેરિફ લાદવાની ધમકી આપી છે. આ દબાણ વચ્ચે, કાર્નેએ દાવોસમાં જણાવ્યું હતું કે વર્તમાન વૈશ્વિક નિયમો-આધારિત સિસ્ટમ યોગ્ય રીતે કામ કરી રહી નથી અને મધ્યમ શક્તિઓએ નવા જોડાણો બનાવવા પડશે.
ઉચ્ચ-સ્તરીય સુરક્ષા અને રાજદ્વારી બેઠકોનો પણ પ્રસ્તાવ છે. ભારતના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર પણ આગામી અઠવાડિયામાં ઓટાવાની મુલાકાત લે તેવી અપેક્ષા છે, જ્યાં સુરક્ષા અને ગુપ્તચર સહયોગ પર ચર્ચા કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, વાણિજ્ય મંત્રી પીયૂષ ગોયલ અને નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણની કેનેડા મુલાકાતની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. નિજ્જર કેસ અંગે, પટનાયકે કહ્યું કે ચાર આરોપીઓ સામે કેનેડામાં કાનૂની કાર્યવાહી ચાલી રહી છે, અને જો કોઈ ભારતીય નાગરિકની સંડોવણીના નક્કર પુરાવા મળશે, તો ભારત જરૂરી કાર્યવાહી કરશે.