ડોનાલ્ડ ટ્રંપની ટેરિફ નીતિની કાનૂની વૈધતા અંગેનો અમેરિકી સુપ્રીમ કોર્ટનો મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો હાલ માટે ટળી ગયો છે. આ નિર્ણય ટ્રંપની કાર્યકારી સત્તાઓ, ‘America First’ નીતિ અને વૈશ્વિક વેપાર વ્યવસ્થાની દિશા માટે નિર્ણાયક સાબિત થઈ શકે છે.
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રંપની વિવાદાસ્પદ ટેરિફ નીતિ પર આજે અમેરિકી સુપ્રીમ કોર્ટનો નિર્ણય આવવાનો હતો, પરંતુ આ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો હવે ટળી ગયો છે. આ કારણે માત્ર અમેરિકા જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર વ્યવસ્થામાં પણ અચોક્કસતા યથાવત રહી છે. ટ્રમ્પની આર્થિક નીતિઓ માટે આ કેસને તેમની પ્રથમ મોટી કાનૂની કસોટી તરીકે જોવામાં આવી રહી હતી.
આ કેસમાં મુખ્ય પ્રશ્ન એ છે કે ટ્રમ્પ પ્રશાસને International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) હેઠળ લગાવેલા ટેરિફ કાનૂની રીતે યોગ્ય હતા કે નહીં. આ કાયદો 1977માં અમેરિકી કોંગ્રેસ દ્વારા પસાર કરવામાં આવ્યો હતો, જે રાષ્ટ્રપતિને રાષ્ટ્રીય આપત્તિની સ્થિતિમાં વધારાની આર્થિક સત્તાઓ આપે છે. ટ્રમ્પે આ કાયદાનો ઉપયોગ કરીને ટેરિફ લગાવ્યા હતા, જે અગાઉ ક્યારેય કોઈ અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિએ કર્યો ન હતો.
સુપ્રીમ કોર્ટનો નિર્ણય ટળતા જ આ મુદ્દે ચર્ચા વધુ તેજ બની છે. જો કોર્ટ ટ્રંપ પ્રશાસન વિરુદ્ધ ચુકાદો આપે છે, તો તેની વ્યાપક કાનૂની અને આર્થિક અસર પડી શકે છે. એવી સ્થિતિમાં અમેરિકી સરકારને કંપનીઓ અને આયાતકારો પાસેથી વસૂલવામાં આવેલા ટેરિફની રકમ પરત આપવી પડી શકે છે, જે અંદાજે 100 થી 150 અબજ ડોલર સુધીની હોઈ શકે છે. આ સાથે જ ભવિષ્યમાં કોઈ પણ રાષ્ટ્રપતિ કોંગ્રેસની મંજૂરી વગર આપત્તિના નામે મનમાની ટેરિફ નીતિ અમલમાં મૂકી શકશે નહીં.
આવો ચુકાદો ટ્રંપની ‘America First’ વ્યાપાર નીતિ માટે મોટો આંચકો સાબિત થઈ શકે છે. તેમના સમર્થકો માટે આ નિર્ણય રાષ્ટ્રપતિની સત્તાઓ પર મર્યાદા લગાવતો ગણાશે, જ્યારે વિવાદકર્તાઓ તેને લોકશાહી સંતુલન માટે આવશ્યક પગલું માને છે. ખાસ કરીને ચીન, ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન સાથેના વેપાર સંબંધોમાં આ નિર્ણય દૂરગામી અસર કરી શકે છે.
બીજી તરફ, જો સુપ્રીમ કોર્ટ ટ્રમ્પ પ્રશાસનના પક્ષમાં ચુકાદો આપે છે, તો આપત્તિજનક સત્તાઓ હેઠળ લગાવેલા તમામ ટેરિફ કાનૂની રીતે યોગ્ય ઠરશે. આવી સ્થિતિમાં અમેરિકી સરકારને કોઈ રિફંડ આપવો નહીં પડે અને અબજો ડોલરનું સરકારી આવક સુરક્ષિત રહેશે. આ ઉપરાંત, ટ્રમ્પની કડક વ્યાપાર નીતિને કાનૂની માન્યતા મળશે અને અન્ય દેશો પર દબાણ બનાવવા માટેનો તેમનો અભિગમ વધુ મજબૂત બનશે.
આ કેસ માત્ર ટેરિફ સુધી સીમિત નથી, પરંતુ રાષ્ટ્રપતિની સત્તાઓની હદ અંગે પણ મહત્વપૂર્ણ છે. જાન્યુઆરી 2025માં ફરી સત્તામાં આવ્યા બાદ ટ્રમ્પે ઇમિગ્રેશન, સૈન્ય શક્તિના ઉપયોગ, ફેડરલ એજન્સીઓના પુનર્ગઠન, વિદેશી સહાયમાં કપાત અને સામાજિક મુદ્દાઓ પર પોતાના કાર્યકારી અધિકારોનો વ્યાપ વધારવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. આ પૃષ્ઠભૂમિમાં સુપ્રીમ કોર્ટનો નિર્ણય અમેરિકી રાજકીય વ્યવસ્થામાં શક્તિના સંતુલન માટે ઐતિહાસિક સાબિત થઈ શકે છે.